Học Văn Có Cần Năng Khiếu Không?

"Cô ơi, em không có năng khiếu Văn."

Đó là câu nói tôi nghe rất nhiều từ học sinh.

Mỗi khi nhận điểm chưa tốt, nhiều bạn thường tự kết luận rằng mình không hợp với môn Văn. Các em cho rằng muốn học giỏi Văn phải có khả năng viết hay bẩm sinh, phải giàu cảm xúc hoặc phải đọc rất nhiều sách từ nhỏ.

Nhưng sự thật có phải như vậy không?

Năng khiếu có thể giúp bạn đi nhanh hơn

Không thể phủ nhận rằng có những học sinh có lợi thế tự nhiên đối với môn Văn.

Các em thường:

• Nhạy cảm với ngôn ngữ.
• Diễn đạt mạch lạc.
• Dễ cảm nhận tác phẩm.
• Có vốn từ phong phú.

Khi bắt đầu học, những học sinh này có thể viết tốt hơn bạn bè cùng trang lứa.

Tuy nhiên, đó chỉ là lợi thế ở vạch xuất phát.

Điểm Văn không được quyết định bởi năng khiếu

Trong nhiều năm dạy học, tôi nhận thấy một điều thú vị:

Rất nhiều học sinh được khen là "có năng khiếu" nhưng điểm số lại không ổn định.

Ngược lại, có những học sinh ban đầu viết rất yếu nhưng sau một thời gian luyện tập lại tiến bộ vượt bậc.

Lý do rất đơn giản.

Điểm Văn trong nhà trường không chỉ đánh giá cảm xúc.

Người chấm còn đánh giá:

• Khả năng hiểu đề.
• Khả năng tìm ý.
• Kỹ năng lập dàn ý.
• Cách triển khai luận điểm.
• Khả năng phân tích dẫn chứng.
• Kỹ năng diễn đạt.

Đây đều là những kỹ năng có thể học được.

Học sinh giỏi Văn thường không phải người có năng khiếu nhất

Nhiều người nghĩ rằng học sinh giỏi Văn là người viết những câu thật bay bổng.

Thực tế không hẳn như vậy.

Một bài văn đạt điểm cao thường có:

• Ý rõ ràng.
• Luận điểm hợp lý.
• Dẫn chứng phù hợp.
• Phân tích thuyết phục.
• Diễn đạt mạch lạc.

Những yếu tố này đến từ quá trình rèn luyện nhiều hơn là năng khiếu.

Giống như việc chơi bóng đá.

Người có tố chất tốt có thể học nhanh hơn.

Nhưng người tập luyện nghiêm túc mới là người tiến bộ bền vững.

Điều khiến nhiều học sinh mất điểm không phải là thiếu năng khiếu

Nhiều học sinh nói rằng mình không có năng khiếu Văn.

Nhưng khi xem bài làm, tôi nhận ra các em đang gặp những vấn đề khác:

• Không đọc kỹ đề.
• Không biết tìm ý.
• Không lập dàn ý trước khi viết.
• Chỉ kể lại tác phẩm thay vì phân tích.
• Viết lan man.
• Thiếu dẫn chứng.

Đây đều là những lỗi kỹ thuật.

Và kỹ thuật thì hoàn toàn có thể sửa được.

Muốn học tốt Văn, hãy xây dựng những thói quen đúng

Nếu muốn cải thiện điểm số, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ:

Đọc nhiều hơn một chút mỗi ngày

Không cần đọc quá nhiều.

Chỉ cần duy trì thói quen đọc sách, truyện hoặc các bài viết chất lượng.

Tập đặt câu hỏi khi đọc

Đừng chỉ đọc nội dung.

Hãy tự hỏi:

• Nhân vật này muốn gì?
• Vì sao họ hành động như vậy?
• Chi tiết này có ý nghĩa gì?

Đó chính là cách rèn tư duy phân tích.

Viết thường xuyên

Không ai viết hay ngay từ lần đầu tiên.

Mỗi đoạn văn được viết ra đều là một lần luyện tập.

Điều quan trọng nhất

Nếu hỏi:

"Học Văn có cần năng khiếu không?"

Câu trả lời là:

Có, nhưng không phải yếu tố quyết định.

Năng khiếu có thể giúp em bắt đầu dễ dàng hơn.

Nhưng chính sự kiên trì, phương pháp học đúng và quá trình luyện tập mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt.

Rất nhiều học sinh đạt điểm Văn cao hôm nay từng là những người nghĩ rằng mình không có năng khiếu.

Điều thay đổi không phải khả năng bẩm sinh.

Điều thay đổi là cách các em học.

Vì vậy, trước khi kết luận rằng mình không hợp với môn Văn, hãy tự hỏi:

"Liệu mình đã thực sự học đúng cách chưa?"