Vì Sao Con Học Chăm Nhưng Điểm Văn Chưa Cao?

"Con học rất chăm, tối nào cũng ngồi học bài."

"Con thuộc hết tác phẩm nhưng điểm Văn vẫn chỉ 5–6 điểm."

"Con làm bài đầy đủ mà kết quả không như mong đợi."

Đây là nỗi băn khoăn của rất nhiều phụ huynh khi theo dõi việc học môn Ngữ văn của con. Không ít học sinh dành nhiều thời gian cho môn Văn nhưng điểm số vẫn chưa cải thiện đáng kể. Vậy nguyên nhân nằm ở đâu?

Chăm chỉ chưa chắc đã học đúng cách

Trong học tập, sự chăm chỉ là điều cần thiết nhưng chưa đủ.

Nhiều học sinh dành hàng giờ để học thuộc bài, chép lại văn mẫu hoặc ghi nhớ các ý phân tích có sẵn. Tuy nhiên, Ngữ văn không phải là môn học chỉ cần ghi nhớ kiến thức. Đây là môn học đòi hỏi khả năng đọc hiểu, cảm thụ, tư duy và diễn đạt.

Nếu phương pháp học chưa phù hợp, việc học chăm đôi khi chỉ giúp học sinh cảm thấy mình đã cố gắng chứ chưa thực sự tạo ra hiệu quả.

Nguyên nhân thứ nhất: Học thuộc thay vì hiểu

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là học thuộc văn mẫu.

Khi gặp đề quen, học sinh có thể làm khá tốt. Nhưng chỉ cần đề thay đổi cách hỏi hoặc yêu cầu vận dụng, các em lập tức lúng túng.

Người học Văn giỏi thường không nhớ từng câu chữ trong bài mẫu. Các em hiểu vấn đề, hiểu tác phẩm và biết cách diễn đạt bằng ngôn ngữ của mình.

Hiểu một ý sẽ giúp vận dụng được vào nhiều đề bài khác nhau. Học thuộc một đoạn văn chỉ giúp làm được đúng một dạng đề.

Nguyên nhân thứ hai: Thiếu kỹ năng đọc hiểu

Nhiều phụ huynh tập trung vào phần viết văn mà quên rằng đọc hiểu là nền tảng của môn Ngữ văn.

Nếu học sinh chưa biết:

• Xác định nội dung chính.
• Nhận diện biện pháp tu từ.
• Hiểu thông điệp của văn bản.
• Phân tích từ ngữ, hình ảnh.

thì việc viết văn cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Một học sinh đọc chưa sâu thường khó tìm ý và dễ viết lan man.

Nguyên nhân thứ ba: Ít đọc sách

Viết văn giống như xây nhà.

Muốn xây được ngôi nhà đẹp, cần có vật liệu.

Muốn viết được bài văn hay, cần có vốn từ, vốn sống và vốn cảm xúc.

Những điều này không thể có chỉ nhờ sách giáo khoa.

Học sinh thường xuyên đọc sách sẽ:

• Diễn đạt tự nhiên hơn.
• Có nhiều dẫn chứng hơn.
• Suy nghĩ sâu sắc hơn.
• Dễ liên hệ thực tế hơn.

Đây là lợi thế rất lớn trong các bài nghị luận hiện nay.

Nguyên nhân thứ tư: Chưa biết cách triển khai ý

Nhiều học sinh hiểu bài nhưng khi cầm bút lại không biết viết như thế nào.

Các em thường gặp tình trạng:

• Bí ý.
• Viết ngắn.
• Lặp ý.
• Diễn đạt thiếu mạch lạc.

Lý do là chưa được rèn luyện kỹ năng lập dàn ý và phát triển ý tưởng.

Trong môn Văn, biết chưa đủ. Quan trọng hơn là phải biết trình bày những điều mình biết.

Nguyên nhân thứ năm: Ít luyện viết

Không ai có thể viết hay chỉ bằng cách đọc.

Viết là một kỹ năng cần được luyện tập thường xuyên.

Nhiều học sinh dành phần lớn thời gian để học thuộc hoặc nghe giảng nhưng rất ít khi tự viết.

Kết quả là khi vào phòng thi:

• Viết chậm.
• Khó sắp xếp ý.
• Thiếu tự tin.

Ngược lại, những học sinh thường xuyên luyện viết sẽ có phản xạ làm bài tốt hơn rất nhiều.

Phụ huynh nên làm gì?

Thay vì chỉ hỏi con:

"Hôm nay con học thuộc được bao nhiêu?"

hãy thử hỏi:

• Con hiểu bài học hôm nay như thế nào?
• Con thích chi tiết nào nhất trong tác phẩm?
• Con rút ra điều gì từ bài học đó?

Những câu hỏi này giúp con hình thành thói quen suy nghĩ thay vì học thuộc.

Bên cạnh đó, phụ huynh nên khuyến khích con:

• Đọc sách mỗi ngày.
• Viết ngắn thường xuyên.
• Tự trình bày quan điểm cá nhân.
• Học theo hướng hiểu bản chất.

Kết luận

Điểm Văn chưa cao không phải lúc nào cũng vì học sinh lười học. Trong nhiều trường hợp, các em đang rất chăm chỉ nhưng chưa học đúng cách. Khi chuyển từ học thuộc sang học hiểu, từ ghi nhớ sang tư duy và từ nghe giảng sang luyện viết, kết quả học tập sẽ dần thay đổi tích cực.

Điều quan trọng không phải là con học bao nhiêu giờ mỗi ngày, mà là con đang học như thế nào trong những giờ học ấy.